Biên bản kiểm tra PCCC ảnh hưởng thế nào đến bồi thường bảo hiểm cháy nổ?

TIS Vietnam Insurance Broker | Chuỗi bài: Những điều doanh nghiệp nên biết về bảo hiểm | Đăng ngày: [11/11/2026]

Sau mỗi đợt kiểm tra an toàn PCCC, doanh nghiệp có thể nhận được những yêu cầu khắc phục. Có việc xử lý ngay, có việc phải chờ vật tư, nhà thầu hoặc bố trí dừng máy.

Nếu xảy ra cháy trong thời gian đó, doanh nghiệp có thể phải trả lời thêm nhiều câu hỏi khi yêu cầu bồi thường bảo hiểm cháy nổ: Tồn tại này đã được nhắc từ khi nào? Đã sửa chưa? Có liên quan đến nguyên nhân cháy hoặc làm thiệt hại nặng hơn không?

Những vướng mắc này có thể kéo dài việc giải quyết hồ sơ, ảnh hưởng số tiền được nhận, thậm chí dẫn đến từ chối bồi thường nếu đủ căn cứ. Tuy nhiên, không phải cứ biên bản ghi nhận thiếu sót là doanh nghiệp mất quyền lợi bảo hiểm.

1. Vì sao biên bản kiểm tra PCCC được xem xét khi có tổn thất?

Biên bản ghi nhận hiện trạng, những việc cần khắc phục và thời hạn thực hiện. Khi có cháy, tài liệu này giúp đối chiếu những vấn đề đã tồn tại trước sự cố.

Khoản 3 Điều 29 Nghị định 67/2023/NĐ-CP quy định bản sao biên bản kiểm tra PCCC của cơ quan Công an có thẩm quyền tại thời điểm gần nhất với sự kiện bảo hiểm là một thành phần hồ sơ bồi thường bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc.

2. Những vướng mắc doanh nghiệp có thể gặp khi yêu cầu bồi thường bảo hiểm cháy nổ

Tồn tại đã được nhắc nhiều lần nhưng chưa xử lý

Biên bản yêu cầu xử lý hệ thống điện không an toàn, nhưng đến lần kiểm tra sau vẫn chưa hoàn tất. Nếu cháy xuất phát từ khu vực này, doanh nghiệp có thể phải giải trình thời điểm biết vấn đề, lý do chậm khắc phục và những biện pháp đã thực hiện.

Tồn tại được nhắc nhiều lần có thể khiến việc giải trình phức tạp hơn. Tuy nhiên, việc ký biên bản hoặc quá hạn sửa chữa chưa tự nó chứng minh đầy đủ yếu tố cố ý vi phạm và quan hệ trực tiếp với nguyên nhân cháy.

Đã sửa xong nhưng khó chứng minh đã sửa trước ngày cháy

Bộ phận kỹ thuật xác nhận đã sửa, nhưng hồ sơ chỉ có đơn đặt hàng hoặc hóa đơn mua thiết bị. Những tài liệu này chưa chắc chứng minh thiết bị đã được lắp và vận hành trước sự cố.

Khi hiện trường đã hư hỏng, doanh nghiệp có thể phải tìm lại nhà thầu, biên bản bàn giao, kết quả chạy thử hoặc nhật ký vận hành để xác minh.

Việc đã làm cần có bằng chứng về nội dung, thời điểm hoàn thành và kết quả kiểm tra. Thiếu một ảnh chụp không tự động làm mất quyền lợi, nhưng thiếu hồ sơ có thể khiến việc giải quyết kéo dài.

Biên bản, hiện trạng nhà máy và hồ sơ bảo hiểm không khớp nhau

Tên đơn vị, địa chỉ, diện tích hoặc công năng trong biên bản có thể khác hợp đồng. Khu vực mở rộng, kho thuê thêm hoặc nơi chuyển từ lưu kho sang sản xuất có thể chưa được cập nhật đầy đủ.

Khi cháy, phải làm rõ khu vực và tài sản bị thiệt hại có được bảo hiểm không, hiện trạng nào đã được khai báo và chấp nhận.

Thông tin không khớp có thể làm phát sinh tranh luận về chính tài sản đang yêu cầu bồi thường, dù không mặc nhiên dẫn đến từ chối.

Đã gửi biên bản cho công ty bảo hiểm nhưng vẫn phát sinh tranh luận khi bồi thường

Chẳng hạn, biên bản ghi nhận một hạng mục của hệ thống chữa cháy chưa hoạt động. Doanh nghiệp gửi biên bản này cho công ty bảo hiểm và sau đó được cấp đơn, nên hiểu rằng hiện trạng đã được xem xét khi nhận bảo hiểm.

Nếu xảy ra cháy trước khi sửa xong, các bên có thể phải làm rõ: công ty bảo hiểm đã nhận được thông tin nào, có yêu cầu khắc phục kèm thời hạn hay không, và yêu cầu đó được thể hiện thế nào trong hợp đồng.

Vướng mắc nằm ở việc doanh nghiệp cho rằng tồn tại đã được chấp nhận, trong khi điều kiện bảo hiểm đối với tồn tại đó chưa được làm rõ. Khi sự cố xảy ra mới tìm lại email, biên bản khảo sát và các trao đổi trước đây thì việc giải quyết có thể kéo dài.

Vì vậy, khi gửi biên bản có ghi nhận tồn tại, doanh nghiệp nên đề nghị làm rõ bằng văn bản những yêu cầu còn phải thực hiện và điều kiện bảo hiểm trong thời gian khắc phục. Việc đã gửi biên bản hoặc được cấp đơn không tự động xóa các điều kiện, loại trừ hay quy định giảm trừ đang áp dụng.

Hồ sơ phải xác minh nhiều vòng trong lúc doanh nghiệp cần tiền khôi phục

Nội dung chưa rõ có thể kéo theo yêu cầu bổ sung hồ sơ kỹ thuật, tài liệu sửa chữa và chứng cứ về nguyên nhân cháy. Doanh nghiệp vừa xử lý hậu quả, vừa tìm tài liệu để giải trình.

Trong lúc chờ, tiền thuê mặt bằng, lương và chi phí khôi phục vẫn có thể phát sinh. Vướng mắc còn nằm ở thời điểm nhận được tiền bồi thường và khả năng duy trì hoạt động.

Nên đề nghị công ty bảo hiểm xác định rõ tài liệu còn thiếu, mục đích cần làm rõ và những nội dung đã thống nhất, để hạn chế trao đổi lặp lại.

3. Khi nào có thể bị giảm trừ hoặc từ chối bồi thường?

Mức giảm trừ 20% không phải giới hạn chung cho mọi trường hợp vi phạm PCCC.

Không thực hiện kiến nghị làm tăng thiệt hại

Theo khoản 3 Điều 28 Nghị định 67/2023/NĐ-CP, mức giảm trừ tối đa 20% áp dụng khi cơ sở không thực hiện đầy đủ, đúng hạn kiến nghị trong biên bản của Công an có thẩm quyền, dẫn đến tăng thiệt hại khi cháy, nổ. Mức này không tự động áp dụng cho mọi thiếu sót.

Cố ý vi phạm quy định PCCC và trực tiếp gây cháy

Điểm h khoản 2 Điều 25 Nghị định 67/2023/NĐ-CP quy định loại trừ thiệt hại do cố ý vi phạm quy định PCCC khi hành vi đó trực tiếp gây cháy, nổ. Nếu đủ căn cứ áp dụng, thiệt hại thuộc loại trừ có thể không được bồi thường.

Cần làm rõ cả yếu tố cố ý vi phạm và quan hệ với nguyên nhân cháy. Cố ý vi phạm không đồng nghĩa với cố ý muốn gây cháy; chậm khắc phục cũng chưa tự động đáp ứng điều kiện loại trừ.

Cố ý cung cấp thiếu hoặc sai thông tin khi mua bảo hiểm

Khoản 2 Điều 22 Luật Kinh doanh bảo hiểm cho phép hủy bỏ hợp đồng và không bồi thường nếu bên mua cố ý cung cấp thiếu hoặc sai thông tin nhằm giao kết hợp đồng để được bồi thường. Phải xem đủ điều kiện áp dụng; không thể đánh đồng mọi sai sót hồ sơ với hành vi này.

Với hợp đồng kết hợp bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc và bảo hiểm tài sản tự nguyện, cần đối chiếu điều kiện từng phần. Theo Điều 19 và Điều 20 Luật Kinh doanh bảo hiểm, điều khoản loại trừ phải được quy định, giải thích rõ; việc từ chối phải có lý do bằng văn bản.

4. Sau kiểm tra, doanh nghiệp nên xử lý thế nào để hạn chế vướng mắc?

• Rà lại biên bản: kiểm tra tên cơ sở, địa điểm, khu vực, diện tích, tồn tại và thời hạn. Nếu ghi nhận chưa đúng thực tế, trao đổi sớm với đơn vị kiểm tra.
• Theo dõi đến khi hoàn tất: phân công người phụ trách; ưu tiên nguy cơ gây cháy, thoát nạn và khả năng chữa cháy, đồng thời bám thời hạn được yêu cầu.
• Lưu bằng chứng khắc phục: hồ sơ bảo trì, ảnh, bàn giao, chạy thử hoặc xác nhận hoàn thành phù hợp với hạng mục. Đơn đặt hàng chưa thay cho bằng chứng đã sửa xong.
• Theo sát việc chưa hoàn thành: ghi nhận vướng mắc, biện pháp an toàn tạm thời và làm việc với cơ quan có thẩm quyền. Báo tiến độ không mặc nhiên đồng nghĩa được gia hạn.
• Đối chiếu hợp đồng: rà nghĩa vụ thông báo khi đổi công năng, mở rộng hoặc ngừng hệ thống PCCC; làm rõ bằng văn bản điều kiện bảo hiểm trong thời gian khắc phục.

Theo Điều 55 Luật Kinh doanh bảo hiểm, quá thời hạn do công ty bảo hiểm ấn định mà chưa thực hiện biện pháp an toàn có thể dẫn đến tăng phí hoặc chấm dứt hợp đồng. Khoản 2 Điều 27 vẫn quy định xem xét bồi thường theo hợp đồng cho sự kiện xảy ra trước thời điểm chấm dứt.

Đọc thêm: Thay đổi rủi ro giữa kỳ — Doanh nghiệp đã thông báo cho công ty bảo hiểm chưa?

3 câu hỏi dành cho doanh nghiệp

1. Trong biên bản gần nhất, còn tồn tại nào chưa xử lý và có thể gây cháy hoặc làm thiệt hại nặng hơn?
2. Với việc đã sửa, có chứng cứ về thời điểm hoàn thành và kết quả kiểm tra trước tổn thất không?
3. Biên bản, hiện trạng và hồ sơ bảo hiểm đã khớp nhau chưa; điều kiện còn phải thực hiện đã được làm rõ với công ty bảo hiểm chưa?

Xử lý tồn tại PCCC giúp bảo vệ nhà máy; lưu hồ sơ đầy đủ giúp chứng minh việc đã làm khi yêu cầu bồi thường. Đến lúc xảy ra sự cố mới tìm giấy tờ hoặc người phụ trách thì việc giải trình sẽ khó hơn.

Đội ngũ TIS sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp đối chiếu biên bản PCCC với điều kiện bảo hiểm, rà soát hồ sơ khắc phục và làm rõ các vướng mắc có thể ảnh hưởng đến quyền lợi bồi thường.

#TISVietnam #MoiGioiBaoHiem #BaoHiemChayNo #BienBanKiemTraPCCC #BoiThuongBaoHiem #QuanTriRuiRo